آیا از استعدادها و توانایی‌های خود آگاهید؟

آیا از استعدادها و توانایی‌های خود آگاهید؟

در «یادداشت هفته» شماره پیش، به اختصار به «آشنایی با علایق تحصیلی» داوطلبان پرداختیم و از شما پرسیدیم که «آیا با علایق تحصیلی خود آشنا هستید؟» و نخستین ملاک انتخاب رشته صحیح را این موضوع دانستیم. در این شماره در مورد استعدادها و توانایی‌های داوطلبان به طور مجمل و مختصر با شما سخن خواهیم گفت.

این مرحله، یعنی آشنایی داوطلب با استعداد‌ها و توانایی‌های خود، که دومین گام در مسیر انتخاب رشته صحیح محسوب می‌شود، با بحث قبلی ما (آشنایی با علایق تحصیلی) و بحث‌هایی که در زمینه انتخاب رشته در شماره‌های آینده با شما در میان خواهیم گذاشت، به صورت زنجیروار مرتبط است و می‌بایست کلیت آنها را در هنگام انتخاب رشته مدنظر قرار داد و اعمال کرد.
در تعریف این مرحله باید یادآور شویم که آشنایی با استعدادها و توانایی‌های خویش، از مهم‌ترین بخش‌های فراهم آوردن امکان انتخاب رشته صحیح است. اهمیت بیشتر این مرحله در مقایسه با مراحل دیگر از آنجا آشکار می‌شود که بدانیم این استعدادها و توانایی‌های فردی از یک فرد به فرد دیگر (حتی میان افراد یک خانواده) متفاوت و گاه در تقابل با یکدیگر است؛ مثلاً هر یک از ما ممکن است با افراد دو قلویی روبرو باشیم که به رغم همسانی‌ها و شباهت‌های ظاهری و داشتن سن و سال یکسان، از استعدادهای درونی و توانایی‌های غریزی متفاوتی برخوردار باشند؛ به عنوان مثال، یکی از آنها به انجام فعالیت‌های ورزشی علاقه بسیاری داشته باشد و دیگری اصلاً اهل ورزش کردن نبوده و در خود میلی به انجام حرکات ورزشی نبیند؛ یا آنکه یکی از این دو فردی که با یکدیگر به طور توامان به دنیا آمده‌اند به فراگیری دانش‌هایی چون ریاضیات، فیزیک، منطق، فلسفه و علومی از این دست که نیاز به اندیشیدن بسیار و محاسبات پیچیده و پی در پی و آوردن استدلال‌های سنگین دارد، متمایل باشد و استعداد یادگیری آنها را دارد و دیگری اصلاً به یادگیری این علوم تمایلی نداشته و استعدادی در این زمینه نداشته باشد و بالعکس، فردی عاطفی ‌باشد و به مباحثی چون شعر و ادبیات و عرفان و دانش‌هایی که با عواطف بشری بیشتر سر و کار دارند علاقه‌مند بوده و در تسلط بر این گونه علوم مستعد باشد و ...
هم‌اکنون چندین مثال دیگر مانند مثال پیشگفته می‌تواند در ذهن شما جاری شود که بیانگر تفاوت‌های فردی اشخاص از لحاظ داشتن استعدادها و توانایی‌های مختلف است؛ بنابراین، هنگام انتخاب رشته‌های تحصیلی می‌بایست به این موضوع عنایت قابل تاملی داشت و در کنار شناختی که در مورد علایقمان به رشته‌های تحصیلی حاصل می‌کنیم، باید به این نکته نیز توجه کافی داشته باشیم و در این مورد، اصطلاحاً یک نسخه را برای همه تجویز نکنیم.
از آنجایی که انتخاب رشته، انتخاب مسیر زندگی آینده است، باید این نکته را به تمام داوطلبان ورود به آموزش عالی یادآوری کرد که استعداد افراد در انجام کاری، الزاماً به معنای توانایی آنها در انجام آن کار معیّن نیست و نمی‌توان تنها به خاطر داشتن استعداد در یک رشته تحصیلی، آن رشته را انتخاب کرد؛ زیرا توانایی‌های شغلی، مساله‌ای فراتر از استعداد شخصی افراد است و توانِ لازمی که برای موفق بودن دریک شغل خاص لازم است، در هر کس وجود ندارد.
یک مثال کاملاً عینی می‌تواند به شناخت نقش استعدادها و توانایی‌های فردی در انتخاب رشته تحصیلی کمک کرده و ما را در این زمینه یاری نماید: فرض کنید که یک داوطلب دختر که در گروه آزمایشی علوم ریاضی و فنی شرکت کرده است، با اعلام نتایج اولیه این آزمون به رتبه خوبی دست یابد و با اطمینان از اینکه در یکی از رشته‌های مهندسی پذیرفته می‌شود، دست به انتخاب چنین رشته‌هایی بزند. حالا وی با بررسی علایق خود در میان همین رشته‌های مهندسی، متوجه علاقه زیاد خود به رشته مهندسی معدن می‌شود؛ آن چنان که ترجیح می‌دهد تنها این رشته را در تمام دانشگاه‌های کشور که رشته یاد شده در آنها ارایه می­شود، انتخاب نماید. با توجه به آنکه فرد مورد نظر ما مطمیناً در یکی از انتخاب‌های خود پذیرفته می‌شود، می‌بایست بررسی کرد که آیا این داوطلب دختر پس از قبولی در رشته مهندسی معدن، توانایی گذراندن واحدهای عملی رشته یاد شده را که در معادن کشور انجام می‌شود دارد یا نه، و اصلاً به فرض گذراندن واحدهای عملی این رشته، پس از فراغت از تحصیل آیا این داوطلب می‌تواند به صورت طاقت فرسا و بی‌تناسب با فیزیولوژی جسمانی خویش که یک زن است، به طور شبانه‌روزی در معادن مشغول به کار شود. به طور حتم، حتی در صورت توانایی علمی و فنی چنین شخصی، مسلم است که تحصیل در این رشته‌ خاص و سایر رشته‌های مشابه که دارای واحدهای عملی و کارگاهی سنگین برای داوطلبان دختر هستند و اشتغال در مشاغل مرتبط با آن رشته پس از دانش‌آموختگی، جز فرسایش جسمانی و روحی این داوطلب، که در آینده نزدیک، همسر یک فرد و مادر یک خانواده خواهد بود، ندارد، و اگر چیزی مانند مدرک فراغت از تحصیل در رشته یاد شده یا رشته‌های مشابه نصیب وی شود، به طور قطع در ازای از دست رفتن آرامش روانی و جسمانی او بسیار ناچیز خواهد بود.
مثال پیشگفته و ده‌ها مثال دیگر مانند آن، بیانگر محدودیت‌های ما در داشتن تمام استعدادها و توانایی‌های فردی است که از فردی به فرد دیگر و از یک جنس به جنس دیگر کاملاً متفاوت است و این افراد هستند که می‌بایست با شناخت این استعدادها و توانایی‌ها در خود به کشف آنها همت گمارند و آن استعدادها و توانایی‌ها را از مرحله «قوّه» به «فعل» درآورند و در جهت «بروز» و «ظهور» آنها تلاش و کوشش نمایند.
با عنایت به آنچه در سطور پیشین آمده است، نتیجه می‌گیریم که یک داوطلب می‌بایست پس از آشنایی با علایق تحصیلی خود، به درک توانایی‌ها و استعدادهای نهفته در وجود خویش نایل آید و با توجه به این موارد و سایر مواردی که پس از این در شماره‌های بعدی یادآور خواهیم شد، دست به انتخاب رشته تحصیلی صحیح بزند.هفته نامه خبری و اطلاع رسانی پیک سنجش

موفق باشید

پاسخ دهید

هیچ نظری تا کنون برای این مطلب ارسال نشده است، اولین نفر باشید...